Ten tekst jest dla osoby na wózku lub skuterze, dla opiekuna, który codziennie przepycha wózek przez próg łazienki, i dla zarządcy budynku, który musi udostępnić wejście bez przebudowy. Wyjaśnia, jakie są typy ramp, do jakiej przeszkody pasuje każdy z nich, jak policzyć potrzebną długość z nachylenia 12°, na co uważać przy samodzielnym użyciu i co z dofinansowaniem.
W skrócie
- Próg do 7 cm: rampa gumowa na stałe albo aluminiowa Doorstep do przenoszenia. Taras i wejście do 20 cm: rampa tarasowa z regulacją. Kilka stopni do 60 cm: rampa składana w walizkę albo teleskopowa.
- Wszystkie rampy podjazdowe Mobilex mają maksymalne nachylenie 12°; z niego wynika, że na każde 10 cm wysokości potrzeba ok. 50 cm długości rampy.
- Udźwig z karty obejmuje wózek, użytkownika i osobę asekurującą; przy wózku elektrycznym ze skuterem liczy się masa całego zestawu.
- Rampa nie zastępuje schodołazu: przy całym biegu schodów nachylenie 12° oznaczałoby kilkumetrową rampę.
Od czego zacząć: zmierz przeszkodę
Przed wyborem rampy potrzebne są trzy liczby: wysokość przeszkody (próg, stopień, suma stopni), dostępna długość przed przeszkodą (korytarz, chodnik, miejsce w przedpokoju) i masa zestawu, który będzie po niej jeździł. Czwarta rzecz to częstotliwość: rampa, którą pokonuje się dziesięć razy dziennie, ma być zamontowana na stałe; rampa na wizytę u lekarza raz w miesiącu ma być lekka i składana.
Z maksymalnego nachylenia 12°, które podają instrukcje Mobilex, wynika prosta zasada: rampa musi być około pięć razy dłuższa niż wysokość przeszkody. Próg 7 cm potrzebuje ok. 35 cm rampy, stopień 18 cm rampy o długości ok. 90 cm, a trzy stopnie o łącznej wysokości 48 cm rampy 240 cm. Karty produktów podają dla każdego modelu maksymalną wysokość przeszkody, więc nie trzeba liczyć samemu, ale warto wiedzieć, skąd się bierze.
Rampy progowe gumowe: na stałe, w domu i w budynkach zabytkowych
Rampy progowe gumowe to gumowe kliny z rowkowaną, antypoślizgową powierzchnią, dostępne w wysokościach od 4 mm w górę, w szerokościach 70, 90 i 100 cm, które docina się nożem do szerokości drzwi. Udźwig 300 kg. Mocuje się je klejem (wersja z klejem), dwustronną taśmą na stabilnym podłożu albo uchwytami montażowymi (wersje od 28 mm). Zaleta: raz położone, znikają z pola widzenia i działają bez obsługi; wózek, balkonik i rollator przejeżdżają bez zatrzymania. Wada: nie da się ich przenieść; na drugi próg potrzebna jest druga rampa. W kamienicach i obiektach zabytkowych rampa gumowa położona bez kleju jest rozwiązaniem, na które zgadza się konserwator, bo nie ingeruje w podłogę.
Rampy progowe aluminiowe Doorstep: przenośne
Trzy modele na progi 3–7 cm, wszystkie z ryflowaną powierzchnią i udźwigiem do 350 kg:
- DS4025: para małych ramp 40×25 cm, ok. 1 kg każda, w torbie. Ustawia się je równolegle pod koła; nie nadają się do pomocy trójkołowych. Rozwiązanie „awaryjne” do zabrania ze sobą.
- DS2176: jedna rampa 21×76 cm, 1,55 kg, z trzema wkręcanymi nóżkami, którymi ustawia się wysokość pod konkretny próg; wszystkie nóżki na tę samą wysokość, maks. 7 cm.
- DS4076: szeroka rampa 40×76 cm, 3,3 kg, składana jak książka, z pełną powierzchnią pod oba koła, wygodniejsza dla opiekuna niż para wąskich najazdów.
Rampy aluminiowe kładzie się na czas przejazdu i zdejmuje; na próg pokonywany wiele razy dziennie lepsza jest guma.
Rampy podjazdowe na stopnie i krawężniki: walizka czy teleskop
Składane w walizkę (SC żebrowane, DF/SF/SR, ST) to jedna pełna płaszczyzna o szerokości ok. 73–76 cm z bocznymi osłonami, która składa się wzdłuż i ma uchwyt do noszenia. Długości od 46 do 300 cm obsługują przeszkody od 9 do 60 cm; waga od 4,5 kg do 27,5 kg, udźwig 272–300 kg. Pełna powierzchnia daje pewność najazdu osobie, która sama kieruje wózkiem i nie widzi kół; żebrowanie trzyma koła także na mokro.
Teleskopowe (TR) to dwie osobne szyny o szerokości 26 cm, rozsuwane do 150, 210 lub 300 cm, z regulowanym rozstawem pod koła wózka lub skutera. Każda szyna waży 5,5–9,5 kg, para unosi 225 kg. Są lżejsze i krótsze po złożeniu niż walizka tej samej długości, ale wymagają dokładnego ustawienia obu szyn i trafienia kołami w 19-centymetrową powierzchnię jezdną, więc lepiej sprawdzają się z opiekunem niż przy samodzielnym najeździe.
Tarasowe (TSR) mają regulowane nogi (15–22,5 cm) i uchylną platformę mostową, która opiera się na progu drzwi balkonowych lub tarasowych; pokonują przeszkodę do 20 cm, ważą 14,7–16,6 kg, unoszą 225 kg i zostają na miejscu na sezon.
Zestawienie: przeszkoda i rampa
| Przeszkoda | Typ rampy | Modele | Masa | Udźwig |
|---|---|---|---|---|
| próg do 7 cm, codziennie | gumowa na stałe | rampy gumowe 4–72 mm | – | 300 kg |
| próg do 7 cm, w podróży | aluminiowa Doorstep | DS4025, DS2176, DS4076 | 1–3,3 kg | 350 kg |
| próg balkonu/tarasu do 20 cm | tarasowa z regulacją | TSR130, TSR140 | 14,7–16,6 kg | 225 kg |
| 1–2 stopnie, krawężnik (do 30 cm) | składana w walizkę | SC-090…SC-150, SF 90–150, ST | 8–15 kg | 272–300 kg |
| 3–4 stopnie (36–60 cm) | składana długa lub teleskopowa | SR 180/240, DF 300, SC-180, TR-210/300 | 16–27,5 kg | 225–300 kg |
| wjazd do auta dostawczego z równą podłogą | teleskopowa | TR-210/300 | 2×7,5–9,5 kg | 225 kg |
| cały bieg schodów | rampa nie wystarczy | schodołaz | – | – |
Z praktyki: trzy stopnie przed przychodnią
Wejście ma trzy stopnie po 16 cm, razem 48 cm, i chodnik o długości 3 m przed drzwiami. Przy 12° potrzeba rampy ok. 240 cm: składana SR 240 (22 kg, pełna powierzchnia) albo teleskopowa TR-300 rozsunięta na potrzebną długość (2×9,5 kg). Jeśli rampę nosi opiekun i chodnik jest szeroki, lżejsze są szyny teleskopowe; jeśli pacjent wjeżdża sam, bezpieczniejsza jest pełna płaszczyzna z bocznymi osłonami.
Bezpieczne użycie: co mówią instrukcje
- Rampę ustawia się na stabilnym, równym podłożu; górna krawędź opiera się na szczycie przeszkody na całej szerokości, dolna na podłożu. Przy rampach teleskopowych obie szyny muszą być rozsunięte na tę samą długość i zablokowane.
- Nie przekracza się maksymalnego obciążenia ani maksymalnej wysokości przeszkody z karty; rampa dłuższa niż potrzeba jest bezpieczniejsza niż za krótka, bo zmniejsza nachylenie.
- Osoba asekurująca stoi za wózkiem przy zjeździe i przed nim przy wjeździe; przy skuterze elektrycznym najpierw sprawdza się dopuszczalne nachylenie skutera (karty podają 6–10°), które może być mniejsze niż nachylenie rampy.
- Rampy aluminiowe mają ryflowaną lub żebrowaną powierzchnię, ale mokre liście i śnieg na rampie są śliskie jak wszędzie; zimą rampę się czyści przed użyciem.
- Producent zaleca, by typ i długość rampy dobierać z lekarzem lub fizjoterapeutą, bo zależą od sprawności użytkownika i rodzaju wózka; instrukcje przewidują 2-letnią gwarancję i żywotność do 10 lat.
Uwaga: najczęstsze błędy
- Rampa „na oko” za krótka: nachylenie powyżej 12° przy zjeździe wyrywa wózek z rąk opiekuna, a przy wjeździe skuter nie podjedzie.
- Jedna szyna teleskopowa ustawiona krzywo: koło zjeżdża z 19-centymetrowej powierzchni.
- Rampa progowa położona na śliskim progu bez podparcia krawędzi: przesuwa się pod kołem.
- Rampa gumowa przyklejona na wilgotnym lub brudnym podłożu: klej nie trzyma; instrukcja przewiduje odtłuszczenie powierzchni.
Dofinansowanie
Rampy i podjazdy należą do klasycznych przedsięwzięć finansowanych z PFRON jako likwidacja barier architektonicznych: według gov.pl do 95% kosztów przy wkładzie własnym 5%, raz na rok, z wnioskiem w PCPR lub przez SOW przed zakupem. Procedura: Dofinansowanie PFRON na likwidację barier architektonicznych. Gdy przeszkodą jest całe piętro, rampa nie jest rozwiązaniem; wtedy zaczyna się dobór schodołazu, opisany we wpisie Schodołaz do domu: gąsienicowy czy kroczący.
Najczęstsze pytania
Jaką długość rampy na dwa stopnie? Zsumuj wysokość stopni (np. 2 × 17 cm = 34 cm) i pomnóż przez pięć: potrzebna rampa ok. 170–180 cm, czyli SC-180, SR 180 albo TR-210. Karty podają maksymalną wysokość przeszkody dla każdej długości, więc wystarczy porównać z pomiarem.
Czy rampa wytrzyma wózek elektryczny? Jeśli masa wózka z użytkownikiem mieści się w udźwigu z karty (225–350 kg zależnie od modelu) i nachylenie rampy nie przekracza dopuszczalnego nachylenia wózka lub skutera. Przy ciężkich wózkach elektrycznych bezpieczniejsze są rampy pełnopowierzchniowe z udźwigiem 300 kg.
Czy rampę gumową da się zdjąć i przenieść? Wersja bez kleju położona luzem tak, ale nie jest wtedy zabezpieczona przed przesunięciem. Rampa przyklejona zostaje na miejscu; na drugi próg kupuje się drugą.
Czy rampa może stać na zewnątrz przez cały rok? Rampy aluminiowe i gumowe są przewidziane do użytku wewnątrz i na zewnątrz; instrukcje zalecają przechowywanie w suchym miejscu powyżej 0 °C i czyszczenie przed użyciem. Rampa tarasowa zostaje na sezon, składane i teleskopowe chowa się po użyciu.
Czy rampa zastąpi schodołaz na jedno piętro? Nie. Piętro to zwykle 15–17 stopni, czyli ok. 2,5–3 m wysokości; przy 12° oznaczałoby to kilkanaście metrów rampy. Na całe biegi schodów służą schodołazy.
Jeśli masz pomiar przeszkody i wiesz, czym będzie po niej jeździł użytkownik, doradca Mobilex wskaże dwa lub trzy modele do wyboru w kategorii rampy; przy wątpliwościach co do nachylenia przyjedzie z rampą na próbę.