Ten tekst jest dla osoby z niepełnosprawnością, która jeździ samochodem lub jest nim wożona, i dla rodzica dziecka z niepełnosprawnością, który słyszał o „kopercie”, ale nie wie, czy ma prawo z niej korzystać. Wyjaśnia, kto dostanie kartę parkingową, jak wygląda wniosek krok po kroku, co karta daje poza miejscem parkingowym, jak z niej korzystać, żeby nie dostać mandatu, i jaki wózek ułatwia codzienne przesiadanie się z auta.
W skrócie • Orzeczenie o niepełnosprawności ani legitymacja nie wystarczają; na „kopercie” parkuje się tylko z kartą parkingową za szybą. • Karta jest przypisana do osoby, nie do auta, i przysługuje, gdy w orzeczeniu jest wskazanie do jej wydania. • Wniosek składa się osobiście w powiatowym zespole ds. orzekania o niepełnosprawności; opłata 21 zł, decyzja do 30 dni, ważność do 5 lat. • Z karty korzysta się wyłącznie, gdy osoba z niepełnosprawnością jest w samochodzie; opiekun jadący sam parkuje jak każdy.
Orzeczenie to nie karta
Najczęstsze nieporozumienie: „mam orzeczenie, więc mogę stanąć na kopercie”. Nie. Miejsca oznaczone symbolem wózka są dla pojazdów z kartą parkingową, a kartę wydaje się tylko osobie, której orzeczenie zawiera wskazanie do jej wydania. Osoba na wózku bez karty łamie przepisy tak samo jak każdy inny kierowca. Karta jest też przypisana do osoby, nie do numeru rejestracyjnego: można ją przełożyć do auta znajomego, który akurat tę osobę wiezie.
Komu przysługuje
Według serwisu gov.pl kartę parkingową może uzyskać osoba ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego poruszania się, która ma w orzeczeniu o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wskazanie do wydania karty. Dotyczy to dorosłych i dzieci. W przypadku dziecka o karcie decyduje ograniczenie poruszania się oceniane w odniesieniu do wieku, a wniosek składa opiekun prawny; niemowlę, które nie chodzi z racji wieku, karty nie dostanie, dziecko kilkuletnie na wózku tak. Karty otrzymują również placówki zajmujące się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób z niepełnosprawnością na swoje pojazdy.
Jeśli w orzeczeniu nie ma wskazania do karty, wniosek zostanie odrzucony niezależnie od stopnia niepełnosprawności. Wtedy droga prowadzi do zespołu orzekającego z wnioskiem o zmianę orzeczenia, a nie do ponownego składania wniosku o kartę.
Jak złożyć wniosek
- Gdzie. W dowolnym powiatowym lub miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności, niezależnie od miejsca zamieszkania. Wniosek składa się osobiście; gov.pl zaznacza, że nie można skorzystać z pełnomocnika. Za dziecko lub osobę ubezwłasnowolnioną wniosek składa opiekun prawny.
- Co przygotować. Wypełniony wniosek (wzór na stronie gov.pl), orzeczenie ze wskazaniem do karty, jedno aktualne zdjęcie 35 × 45 mm (bez nakrycia głowy i ciemnych okularów, z wyjątkami zdrowotnymi i religijnymi) oraz dowód wniesienia opłaty.
- Opłata. 21 zł za wydanie karty, przelewem na konto urzędu lub w kasie.
- Czas oczekiwania. Zespół ma do 30 dni kalendarzowych na powiadomienie o przyznaniu karty albo o brakach we wniosku. Kartę odbiera się osobiście.
- Ważność. Karta jest ważna do końca ważności orzeczenia, ale nie dłużej niż 5 lat. Przy orzeczeniu bezterminowym kartę i tak trzeba odnowić po 5 latach, tą samą procedurą.
Aktualna instrukcja i wzór wniosku: Uzyskaj kartę parkingową na gov.pl.
Co daje karta poza kopertą
Karta pozwala parkować na miejscach oznaczonych znakiem D-18a z tabliczką T-29 i niebieską „kopertą” na jezdni. Poza tym posiadacz karty może, zachowując szczególną ostrożność, nie stosować się do wybranych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju; ich zamknięta lista jest w art. 8 ustawy Prawo o ruchu drogowym. To nie jest zwolnienie z wszystkich zakazów: karta nie pozwala parkować na chodniku bez zachowania przejścia, na przejściu dla pieszych ani w miejscu, gdzie utrudnia ruch.
Opłaty w strefach płatnego parkowania regulują uchwały rad gmin i różnią się między miastami: w jednych posiadacze kart parkują bezpłatnie na wszystkich miejscach strefy, w innych tylko na kopertach, w kolejnych płacą jak wszyscy. Sprawdź regulamin strefy w swoim mieście, zanim zaufasz temu, co działało w innym.
Jak korzystać, żeby nie stracić karty
- Kartę umieszcza się za przednią szybą tak, żeby z zewnątrz widoczne były numer i data ważności; strona z danymi osobowymi i zdjęciem jest skierowana do wnętrza auta.
- Z uprawnień korzysta się wyłącznie wtedy, gdy osoba z niepełnosprawnością prowadzi pojazd albo jest nim przewożona i w tym miejscu wsiada lub wysiada. Opiekun, który jedzie sam na zakupy i parkuje na kopercie „na kartę” podopiecznego, popełnia wykroczenie, a przy kontroli może stracić kartę.
- Karta nie zastępuje biletu w strefach, w których gmina nie przewidziała zwolnienia.
- Kartę zgubioną lub zniszczoną trzeba zgłosić i wnioskować o nową; posługiwanie się kartą nieważną lub cudzą jest karane.
Gdy pod domem nie ma koperty
Jeżeli przy bloku lub kamienicy nie ma miejsca dla osób z niepełnosprawnością albo jest ich za mało, można zwrócić się do zarządcy terenu (wspólnota, spółdzielnia, gmina jako zarządca drogi) z pisemnym wnioskiem o wyznaczenie takiego miejsca. Na drogach publicznych decyduje zarządca drogi po zaopiniowaniu organizacji ruchu; na terenie osiedla wspólnota lub spółdzielnia. Nie zawsze się udaje, ale wniosek z uzasadnieniem (osoba na wózku, brak windy, odległość do najbliższej koperty) ma większe szanse niż prośba ustna.
Wózek do samochodu
Osoba, która korzysta z karty i jeździ samochodem, zwykle potrzebuje wózka lekkiego, szybko składanego i takiego, który da się wstawić do bagażnika bez pomocy drugiej osoby. Liczą się trzy cechy: waga (im mniej, tym łatwiej podnieść wózek na wysokość bagażnika), szybkozłącza tylnych kół (koła zdejmuje się jednym przyciskiem i wózek staje się płaski) oraz składanie bez narzędzi. Aluminiowy Line waży około 13,3 kg i ma szybkozłącza; Delfin jest cięższy, ale ma szerszy zakres rozmiarów i również składa się krzyżakowo z szybkim demontażem kół. Przy transferze z fotela auta na wózek pomagają odchylane lub zdejmowane podłokietniki i podnóżki. Inne modele: wózki podstawowe. Osobom, które nie wsiadają do auta, ale chcą samodzielnie dojechać do sklepu czy przychodni, warto pokazać skutery elektryczne; to jednak inny sprzęt i inne kryteria.
Najczęstsze pytania
Czy karta parkingowa przysługuje dziecku?
Tak, jeśli w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka jest wskazanie do karty, a ograniczenie poruszania się wynika z niepełnosprawności, nie z wieku. Wniosek składa rodzic lub opiekun prawny, karta jest wydawana na dziecko i jeździ z nim w każdym samochodzie.
Czy mogę korzystać z karty w innym mieście lub za granicą?
W Polsce karta obowiązuje wszędzie, ale zasady opłat w strefach płatnego parkowania ustala każda gmina osobno. Za granicą honorowanie polskiej karty zależy od kraju; sprawdź to przed wyjazdem w źródle urzędowym danego państwa.
Co grozi za parkowanie na kopercie bez karty?
Mandat i punkty karne, a w części miast odholowanie pojazdu na koszt właściciela. Dotyczy to także osób z niepełnosprawnością, które karty nie mają.
Co zrobić, gdy karta traci ważność?
Złożyć nowy wniosek tą samą procedurą: osobiście, z aktualnym orzeczeniem, zdjęciem i opłatą 21 zł. Warto zrobić to przed upływem terminu, bo z nieważną kartą nie wolno korzystać z kopert, a rozpatrzenie trwa do 30 dni.
Jak długo trwa cała procedura?
Do 30 dni od złożenia kompletnego wniosku, według gov.pl. Najczęściej wydłuża ją brak wskazania w orzeczeniu, bo wtedy najpierw trzeba wystąpić o zmianę orzeczenia, a dopiero potem o kartę.
Jeśli masz orzeczenie, sprawdź, czy jest w nim wskazanie do karty; jeśli jest, wydrukuj wniosek ze strony gov.pl, zrób zdjęcie i idź do zespołu orzekającego. Jeśli przy okazji szukasz wózka, który da się samodzielnie włożyć do bagażnika, doradca Mobilex pokaże Ci różnicę wagi i sposobu składania na kilku modelach w sklepie.