Skip to content
info@mobilex.pl        501 443 880        Panel B2B

Materac przeciwodleżynowy: jak działa, jaki wybrać i co refunduje NFZ

Przedstawiamy informacje dla rodziny, która właśnie dowiedziała się, że bliska osoba zostanie w łóżku na dłużej, oraz dla opiekuna, który ma kupić lub odebrać na zlecenie NFZ materac przeciwodleżynowy i nie wie, czym bąbelkowy różni się od rurowego. Wyjaśniamy, jak działa materac zmiennociśnieniowy, jak ustawić pompę, czego materac nie zrobi za opiekuna i ile dopłaca NFZ.

W skrócie

  • Materac zmiennociśnieniowy to nakładka z komór powietrznych i pompa, która naprzemiennie je napełnia; punkty podparcia ciała zmieniają się w cyklu, bez ruchu pacjenta.
  • Producent przeznacza go do profilaktyki odleżyn u osób leżących; o tym, czy to właściwy sprzęt dla konkretnej osoby, decyduje lekarz lub pielęgniarka.
  • Materac nie zastępuje zmiany pozycji, pielęgnacji skóry ani codziennej kontroli miejsc narażonych na ucisk.
  • NFZ refunduje materac zmiennociśnieniowy z pompą (kod S.04.01) z limitem 250 zł dla bąbelkowego i 400 zł dla rurowego, z udziałem własnym 30%, raz na 3 lata.

Skąd biorą się odleżyny i co ma do tego materac

Odleżyna powstaje tam, gdzie kość uciska skórę i tkanki od środka, a podłoże od zewnątrz, przez długi czas i bez przerwy: na kości krzyżowej, piętach, biodrach, łopatkach, łokciach. Zdrowy człowiek zmienia pozycję, zanim poczuje dyskomfort; osoba unieruchomiona, osłabiona lub z zaburzonym czuciem tego nie zrobi. Do ucisku dochodzą tarcie i siły ścinające, gdy ciało zsuwa się po materacu, oraz wilgoć, która osłabia skórę.

Materac przeciwodleżynowy nie usuwa żadnej z tych przyczyn. Zmienia jedno: miejsce, w którym ciało opiera się o podłoże. W materacu zmiennociśnieniowym pompa naprzemiennie napełnia i opróżnia sąsiednie komory, więc fragment skóry, który przed chwilą był podparty, przez część cyklu nie dotyka niczego. Podział na komory daje też wentylację i, dzięki właściwościom izolacyjnym powietrza, komfort temperaturowy. Tak opisuje działanie producent materaca przeciwodleżynowego B01+P05 z oferty Mobilex i tak należy to rozumieć: materac wspiera profilaktykę, nie leczy.

Trzy rodzaje materacy i dla kogo są

Bąbelkowy (komorowy) zmiennociśnieniowy. Nakładka z małych komór w kształcie bąbli, napełnianych naprzemiennie przez pompę. Jest najtańszy, najlżejszy i najczęściej wybierany do domu. Układa się go na zwykłym materacu łóżka; to nie jest samodzielny materac, tylko nakładka. Model z oferty Mobilex ma 200 × 90 × 6 cm, udźwig do 130 kg i kompresor o masie 1,1 kg zasilany ze zwykłego gniazdka.

Rurowy zmiennociśnieniowy. Komory są poprzecznymi wałkami na całą szerokość materaca, zwykle wyższymi niż bąbelki, więc materac głębiej „przejmuje” ciało. Rozporządzenie NFZ traktuje go jako osobną pozycję z wyższym limitem. Mobilex nie ma obecnie w ofercie materaca rurowego; jeśli lekarz wskazuje taki typ, doradca pomoże dobrać zamiennik lub wskaże inne źródło.

Piankowy. Profilowana pianka bez pompy, która rozkłada nacisk dzięki kształtowi i sprężystości. Nie zmienia punktów podparcia w czasie, działa statycznie. NFZ wyłącza materace piankowe z refundacji w pozycji S.04.01.

Uwaga: komu materac zmiennociśnieniowy nie jest przeznaczony

  • Instrukcja producenta wskazuje, że terapia odciążająca na tym materacu nie jest odpowiednia dla pacjentów z urazami kręgosłupa szyjnego lub łopatki ani z niestabilnymi urazami rdzenia kręgowego.
  • Udźwig nakładki to 20–130 kg; cięższa osoba potrzebuje innego rozwiązania.
  • O doborze typu materaca, zwłaszcza przy istniejących odleżynach, decyduje lekarz lub pielęgniarka opieki długoterminowej, nie sprzedawca.

Jak ustawić i obsługiwać materac z pompą

Instrukcja producenta opisuje to w kilku krokach, które warto wykonać przy pierwszym uruchomieniu razem z pielęgniarką lub doradcą.

  1. Rozłożyć nakładkę na materacu łóżka komorami do góry i podłączyć przewody do pompy; przewody mają biec prosto, bez załamań.
  2. Włączyć pompę i przekręcić pokrętło na maksimum (twardo). Pełne napompowanie trwa około 10 minut; cykl opróżniania i napełniania przebiega potem automatycznie.
  3. Po napompowaniu ułożyć pacjenta i ustawić ciśnienie pokrętłem w zakresie 1–5, odpowiednio do masy ciała i komfortu. Ciśnienie jest prawidłowe, gdy ciało nie spoczywa na materacu bazowym; sprawdza się to, wsuwając dłoń pod nakładkę w okolicy pośladków.
  4. Jeśli ciśnienie stale spada, sprawdzić, czy przewody nie są rozłączone lub nieszczelne; w zestawie jest łatka i klej na przebicia.
  5. Czyścić pompę i nakładkę co najmniej raz w tygodniu, zgodnie z instrukcją; nakładkę przechowywać na płasko, pompę odłączoną od zasilania.

Z praktyki: co się dzieje, gdy pompa pracuje „na twardo”

Opiekunowie zostawiają często pokrętło w pozycji maksymalnej z pierwszego napompowania. Przy drobnej osobie komory są wtedy tak twarde, że materac przestaje odciążać, a pacjent skarży się na niewygodę. Ustawienie trzeba dobrać do konkretnej osoby i sprawdzić dłonią; przy zmianie masy ciała lub pościeli sprawdzić ponownie.

Czego materac nie zrobi za opiekuna

Opiekun, który kupił materac, nie może odpuścić pozostałych elementów profilaktyki. Zmiana pozycji według harmonogramu ustalonego z pielęgniarką pozostaje podstawą; materac wydłuża czas, w którym skóra „odpoczywa”, ale nie usuwa potrzeby obracania pacjenta. Codzienna kontrola skóry w miejscach narażonych, sucha i czysta pościel, prześcieradło z naturalnego, przewiewnego materiału ułożone luźno (napięte prześcieradło spłaszcza komory i ogranicza działanie), odciążenie pięt osobnym ochraniaczem oraz odpowiednie nawodnienie i odżywienie to zadania, których sprzęt nie przejmie. Jak je rozłożyć w ciągu dnia i jaki sprzęt pomaga, opisuje wpis Odleżyny u osoby leżącej: jak zapobiegać w domu.

Osoba, która większość dnia spędza na wózku, a nie w łóżku, potrzebuje innego sprzętu: poduszki przeciwodleżynowej na siedzisko, takiej jak poduszka bąbelkowa AG-DCM, która ma własny kod refundacji.

Ile kosztuje i co refunduje NFZ

Materac przeciwodleżynowy zmiennociśnieniowy z pompą jest w wykazie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie pod kodem S.04.01. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1038):

Wyrób Kod Limit NFZ Udział własny Kryterium Jak często
Materac zmiennociśnieniowy bąbelkowy S.04.01 250 zł 30% paraplegia, tetraplegia, inne trwałe choroby wymagające stałego przebywania w łóżku raz na 3 lata
Materac zmiennociśnieniowy rurowy S.04.01 400 zł 30% jak wyżej raz na 3 lata
Poduszka przeciwodleżynowa pneumatyczna jednokomorowa S.03.01 400 zł 30% paraplegia, tetraplegia, inne choroby wymagające stałego użytkowania poduszki raz na 2 lata
Poduszka wielokomorowa lub zmiennociśnieniowa S.03.01 500 zł 30% jak wyżej raz na 2 lata

Limit to kwota, od której NFZ pokrywa 70%, a pacjent 30%; jeśli materac kosztuje więcej niż limit, nadwyżkę pokrywa pacjent w całości. Zlecenie wystawia lekarz (w tym lekarz POZ), pielęgniarka lub fizjoterapeuta z uprawnieniami wymienionymi w rozporządzeniu; zlecenie elektroniczne realizuje się w sklepie z umową z NFZ, także wysyłkowo. Procedurę krok po kroku, wspólną dla wszystkich wyrobów na zlecenie, opisuje wpis Wózek inwalidzki z refundacją NFZ: limity, kody i procedura.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie

  • Wymiary łóżka. Nakładka 200 × 90 cm pasuje do standardowego łóżka jednoosobowego i większości łóżek rehabilitacyjnych; na łóżku z regulacją pleców sprawdzić, czy przewody nie będą zaginane przy podnoszeniu wezgłowia.
  • Masa ciała. Udźwig 130 kg dotyczy nakładki z oferty Mobilex; inne modele mają inne limity i trzeba to sprawdzić na karcie.
  • Głośność pompy. Pompa pracuje całą dobę w sypialni. Producent określa ją jako cichą i energooszczędną; jeśli pacjent śpi płytko, warto posłuchać pompy przed zakupem w sklepie stacjonarnym.
  • Zestaw. W komplecie powinny być pompa, nakładka, przewody, zestaw naprawczy i instrukcja; po dostawie sprawdzić, czy nakładka trzyma powietrze.
  • Serwis i gwarancja. Producent daje 2 lata gwarancji i przewiduje żywotność do 10 lat przy użytkowaniu zgodnym z instrukcją; przewody i nakładka są częściami eksploatacyjnymi.

Najczęstsze pytania

Czy materac przeciwodleżynowy kładzie się na zwykły materac, czy zamiast niego? Materac zmiennociśnieniowy z oferty Mobilex to nakładka o grubości 6 cm, którą kładzie się na istniejący materac łóżka. Na nakładkę idzie luźno ułożone prześcieradło, bez gumowych podkładów na całej powierzchni, które blokują wentylację.

Czy pompa musi pracować cały czas? Tak, cykl zmiany ciśnienia działa tylko przy włączonej pompie. Po wyłączeniu komory stopniowo tracą powietrze i materac przestaje odciążać; dlatego nie wyłącza się go na noc.

Czy mogę dostać materac z NFZ, jeśli bliska osoba leży po udarze tylko czasowo? Kryterium w rozporządzeniu to paraplegia, tetraplegia lub „inne trwałe choroby wymagające stałego przebywania w łóżku”. O tym, czy stan pacjenta spełnia kryterium, decyduje osoba wystawiająca zlecenie; przy rokowaniu krótkiego unieruchomienia zlecenie może nie zostać wystawione i wtedy zostaje zakup prywatny.

Jak czyścić nakładkę, gdy dojdzie do zabrudzenia? Instrukcja przewiduje czyszczenie powierzchni nakładki i obudowy pompy środkiem dezynfekcyjnym co najmniej raz w tygodniu, bez zanurzania pompy w wodzie i bez środków na bazie fenoli, które uszkadzają obudowę. Nakładki nie pierze się w pralce.

Następny krok: zapytać lekarza lub pielęgniarkę o zlecenie na kod S.04.01, a z numerem zlecenia skontaktować się z doradcą Mobilex, który sprawdzi dopasowanie nakładki do łóżka i masy ciała pacjenta. Pozostały sprzęt do odciążenia pięt, łokci i siedziska znajduje się w kategorii profilaktyka przeciwodleżynowa.

Preferencje plików cookies

✕

Inne

Inne pliki cookie to te, które są analizowane i nie zostały jeszcze przypisane do żadnej z kategorii.

Niezbędne

Niezbędne
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.

Reklamowe

Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.

Analityczne

Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzający wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.

Funkcjonalne

Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.

Wydajnościowe

Wydajnościowe pliki cookie pomagają zrozumieć i analizować kluczowe wskaźniki wydajności strony, co pomaga zapewnić lepsze wrażenia dla użytkowników.